IBAN nedir, nasıl doğrulanır? Yapı, mod 97 ve sınırları
IBAN, bir banka hesabını ülkeler arası aktarımlarda belirsizlik bırakmadan tanımlayan standart numaradır. İçinde yazım hatalarını yakalayan bir kontrol toplamı vardır. Bu yazıda yapıyı ve bu kontrolün nasıl hesaplandığını görüyorsun.
IBAN'ın bölümleri
Her IBAN şu sırayla başlar:
- İki harf: ülke kodu (Türkiye için TR).
- İki rakam: kontrol rakamları.
- Geri kalanı: ülkeye göre değişen hesap bilgisi (banka kodu ve hesap numarası).
Türkiye IBAN'ı
Türkiye IBAN'ı 26 karakterdir:
TR33 0006 1005 1978 6457 8413 26
TR ülke kodu
33 kontrol rakamları
00061 banka kodu (5 hane)
0 ayrılmış hane
0519786457841326 hesap numarası (16 hane)
Örnek, IBAN biçimini göstermek için kullanılan genel bir örnektir. Gerçek bir hesabı temsil ettiğini iddia etmiyoruz.
Uzunluk ülkeye göre değişir
Her ülkenin IBAN uzunluğu sabittir. Örneğin Almanya 22, Birleşik Krallık 22, Fransa 27, Hollanda 18 karakterdir. Uzunluk tutmuyorsa IBAN, kontrol toplamına bakmadan geçersizdir.
Mod 97 kontrolü nasıl çalışır?
IBAN'ın doğruluğu şu adımlarla denenir:
- İlk dört karakteri (ülke kodu ve kontrol rakamları) IBAN'ın sonuna taşı.
- Harfleri sayıya çevir: A=10, B=11, ... Z=35.
- Ortaya çıkan büyük sayının 97'ye bölümünden kalanı bul.
- Kalan 1 ise IBAN geçerlidir.
Örnek
Genel olarak kullanılan Birleşik Krallık örneği GB82 WEST 1234 5698 7654 32 için:
taşıma : WEST12345698765432GB82
harf → sayı : W=32 E=14 S=28 T=29 G=16 B=11
sayı : 3214282912345698765432161182
3214282912345698765432161182 mod 97 = 1 ✓ geçerli
Bu doğrulamanın göstermediği şey
Kontrol toplamı yalnızca yazım hatalarını (yanlış ya da yer değiştirmiş rakamlar) yakalar. Geçerli çıkan bir IBAN'ın bir hesaba ait olduğunu, hesabın açık olduğunu ya da kime ait olduğunu göstermez.
Para göndermeden önce alıcı adını bankanın kendi ekranında kontrol et.
Kendin dene
IBAN doğrulama aracına IBAN'ı boşluklu ya da boşluksuz yaz: karakterler, ülkeye göre uzunluk ve mod 97 kontrolü ayrı ayrı gösterilir. Türkiye IBAN'larında banka kodu da çıkar. IBAN'ın tarayıcından çıkmaz.
Bu yazı genel bilgilendirmedir, finansal tavsiye değildir.